Rodzaje przejazdów kolejowych w Polsce: kategorie A–F na zdjęciach

30 października 2026  |  Natalia, redakcja Trainradar24

Nie każdy przejazd kolejowy wygląda tak samo. Jedne mają rogatki zamykające całą drogę i pracownika kolei, inne tylko światła, a tysiące — tylko znaki. Od 2025 r. przejazdy i przejścia w Polsce dzielą się na sześć kategorii, od A do F. Pokazujemy na zdjęciach, jak je rozpoznać i jak się na każdym z nich zachować.

Skąd się biorą kategorie?

Podział określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków technicznych skrzyżowań linii kolejowych i bocznic z drogami (Dz.U. 2025 poz. 1105), które zastąpiło przepisy z 2015 r. O kategorii decyduje poziom ryzyka wynikający z parametrów ruchu na torach i drodze oraz z warunków miejscowych. Im większe ryzyko, tym mocniejsze zabezpieczenie. Kategorię przejazdu zdradzają już znaki z daleka: przed przejazdami z zaporami lub półzaporami stoi trójkąt A-9 z płotkiem, przed przejazdami bez zapór — A-10 z parowozem. Znaki i zasady opisujemy w poradniku Przejazd kolejowy: znaki, kategorie i zasady.

Kategoria A: rogatki na całej szerokości drogi

Na przejeździe kategorii A ruchem drogowym kieruje uprawniony pracownik zarządcy kolei lub przewoźnika — sygnałami ręcznymi albo za pomocą urządzeń z rogatkami zamykającymi całą jezdnię. Rogatki mogą być obsługiwane na miejscu, z budki dróżnika lub nastawni, albo zdalnie. Do tej kategorii trafiają m.in. przejazdy, które nie spełniają warunków dla kategorii B, C ani D. Gdy rogatki są opuszczone, czekasz — nawet jeśli pociągu długo nie widać.

Kategoria B: światła i półzapory

Przejazd kategorii B działa sam: zbliżający się pociąg włącza czerwone światła, a po chwili opadają rogatki. Najczęściej zamykają tylko wjazd na przejazd (półzapory), tak by auto, które już jest na torach, mogło z nich zjechać. Przepisy dopuszczają też rogatki zamykające zarówno wjazd, jak i zjazd. Ministerstwo Infrastruktury zapowiada, że jeśli rozwiązanie sprawdzi się w praktyce, kategoria B ma być preferowanym standardem przy inwestycjach. Na takim przejeździe nie wolno objeżdżać półzapór slalomem — to 2000 zł i 15 punktów karnych.

Kategoria C: tylko światła

Na przejeździe kategorii C są samoczynne sygnalizatory, ale nie ma rogatek. Czerwone migające światło oznacza bezwzględny zakaz wjazdu — tak samo, jak opuszczona zapora. Tutaj nic fizycznie nie zatrzyma auta, więc kierowca musi sam upewnić się, że nic nie jedzie.

Kategoria D: tylko znaki

Przejazd kategorii D nie ma ani świateł, ani rogatek. Są tylko znaki: A-10, słupki wskaźnikowe, krzyż św. Andrzeja i często STOP. Przy znaku STOP trzeba się zatrzymać za każdym razem, rozejrzeć w obie strony i dopiero wtedy przejechać. Według Ministerstwa Infrastruktury przejazdów kategorii D ubywa: w 2023 r. było ich 5026, w 2024 r. 4858, a w październiku 2026 r. 4280. Część z nich jest podnoszona do kategorii A, B lub C.

Kategoria E: przejścia dla pieszych

Kategoria E to przejścia przez tory dla pieszych, wyposażone w sygnalizację albo w barierki i labirynty. Labirynt zmusza do zwolnienia i odwrócenia się w stronę torów — dokładnie wtedy, gdy trzeba spojrzeć, czy nie jedzie pociąg. Na przejściu przy stacji uważaj szczególnie: pociąg może nadjechać z drugiej strony peronu, zasłonięty przez ten, który właśnie stoi.

Kategoria F: drogi wewnętrzne

Kategoria F obejmuje przejazdy i przejścia na drogach wewnętrznych, np. na terenie zakładów, bocznic czy dróg dojazdowych. Rozporządzenie pozwala zabezpieczyć je m.in. rogatką stale zamkniętą i otwieraną na żądanie. Zasady ostrożności są takie same jak na każdym innym przejeździe.

Na każdym przejeździe: żółta naklejka

Niezależnie od kategorii każdy przejazd ma żółtą naklejkę PKP PLK z indywidualnym numerem identyfikacyjnym, numerem 112 i numerem służb technicznych. Na przejazdach z rogatkami jest na obudowie urządzeń od strony torów, na przejazdach bez rogatek — na odwrocie krzyża św. Andrzeja. Gdy coś stoi na torach albo urządzenia nie działają, dzwoń pod 112 i podaj numer z naklejki. Ile pociągów przejeżdża przez wybrane przejazdy, sprawdzisz na stronach przejazdów kolejowych Trainradar24.

Najczęstsze pytania

Ile jest kategorii przejazdów kolejowych?
Sześć: A, B, C i D to przejazdy kolejowo-drogowe na drogach publicznych, E to przejścia dla pieszych, F — przejazdy i przejścia na drogach wewnętrznych.

Czym różni się kategoria B od C?
Obie mają samoczynną sygnalizację świetlną, ale na B są dodatkowo rogatki, a na C nie.

Co to jest przejazd niestrzeżony?
Potocznie przejazd bez rogatek, a najczęściej przejazd kategorii D — bez świateł i rogatek, tylko ze znakami.

Od czego zależy kategoria przejazdu?
O kategorii decydują kryteria z rozporządzenia: poziom ryzyka wynikający z ruchu pociągów i pojazdów oraz z warunków miejscowych.

Źródła: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1105), odpowiedź MI na interpelację nr 19873, odpowiedź MI na interpelację nr 14952 (przejazdy kategorii D), PKP PLK — „Bezpieczny przejazd” dla kierowców. Zdjęcia: Wikimedia Commons, autorzy i licencje podane pod każdym zdjęciem; zdjęcia pokazane w całości, bez zmian poza zmniejszeniem rozmiaru.